اهميت آب و عناصر آبي در باغ ايراني

موضوع اين پژوهش بررسي نقش آب در شكل‌گيري عناصر معماري، به ويژه فضاهاي مرتبط با آب در باغ‌ها است. هدف اين تحقيق از يك‌سو طبقه‌بندي و تعريف انواع عناصر و فضاهاي مرتبط با آب و به ويژه حوض در باغ‌ها و از سوي ديگر بررسي اشكال مختلف ‌آنها است. روش تحقيق، توصيفي و تحليلي است، داده‌ها نخست طبقه‌بندي و مقايسه و سپس تحليل شده‌اند. مباني نظري تحقيق بر اين نكته استوار است كه از يك‌سو پديده‌هاي محيطي و اقليمي و از سوي ديگر ويژگي‌هاي كاركردي باغ‌ها و مفاهيم فرهنگي آب، نقش مهمي در چگونگي شكل‌گيري عناصر آبي و به ويژه حوض‌ها داشته است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد آب نقش اصلي در شكل‌گيري باغ در نواحي گرم و خشك داشته است و حوض مهم‌ترين عنصر آبي است كه به شكل‌هاي بسيار متنوعي در طراحي و ساخت باغ‌ها مورد استفاده قرار مي‌گرفته است. مفاهيم فرهنگي آب در جهان اسلام و به ويژه در ايران نيز در چگونگي شكل‌گيري كالبدي و موقعيت بعضي از حوض‌ها نقش داشته است. به نظر مي‌رسد يكي از مهم‌ترين و مقدس‌ترين نقش‌هاي عناصر آبي مربوط به حوض بوده ولي از دوره قاجار نوعي سنت‌شكني در اين زمينه آغاز شده است. از اين دوره در بسياري از موارد جنبه‌هاي تزئيني و فانتزي آب بر جنبه‌هاي نمادين آن فزوني گرفته است.