اعتبار عقل از راه عقل در دستگاه مبناگرايان؛ تبيين و ارزيابي

مبناگروي با اين معضل روبرو است كه چگونه مي‌توان معرفت و معرفت‌هاي عقلي را از راه منبع عقل ارزيابي كرد؟ بر اساس اين اشكال، اعتبار عقل، خود از راه عقل اثبات مي‌شود كه اين دوري آشكار است. در اين نوشتار پس از تبيين و تقرير نقد پيش گفته، به بررسي و ارزيابي آن مي‌پردازيم و با تأمل در تقريرهاي اشكال به اين نتيجه رهنمون مي‌شويم كه اين اشكال، متوجه خود پايه‌ها و مبادي‌ و نه ابتناي گزاره‌هاي نظري بر مبادي بديهي هستند. پيامد اين كاوش ژرف و دشوار اين است اين گونه اشكالات شكاكانه را به دو گونه مي‌توان پاسخ گفت: پاسخ‌هايي ويژه و پاسخ‌هايي عام. افزون بر ارائه پاسخ‌هايي ويژه با تمركز بر معيار صدق و راه‌حل‌هاي انديشمندان مسلمان در اين مسأله، مي‌توان پاسخ‌هاي نقضي وحلي عام بسياري ارائه كرد كه دسته‌اي از آن پاسخ‌ها بر استدلال‌ناپذيري و نيز شهودي بودن مبناگروي برگزيده استوار است.