تحليل الگوي مفهوم نقد علمي

نقد پژوهي يكي از نيازهاي كاربردي جامعه علمي به حساب مي‌آيد؛ اما اين حوزه پژوهشي پر اهميت، امروزه با آسيب‌ها و آفتهايي روبرو است كه از جمله آن، فرعي قلمداد كردن مسأله نقد و فقدان نگاه روشمند به مفهوم نقد علمي است. در اين مقاله پس از اشاره اجمالي به قلمرو مباحث نقد ادبي و نقد هنري، از عدم طرح موضوع مؤلفه‌هاي نقد علمي در اين پيشينه سخن به ميان آمده است و سپس با هدف ضرورت تمييز شاخصه‌هاي نقد علمي از نقدهاي ذوقي و غير علمي، به تبيين مؤلفه‌هاي هشت‌گانه نقد علمي پرداخته شده كه عبارتند از: 1 نظام‌مندي، 2 الگومداري، 3 جامع‌نگري، 4 نگاه انتقادي، 5 اِبتناي فلسفي، 6 تخصص مداري، 7 خلاقيّت و 8 اخلاق مداري. بدون ترديد براي دستيابي به يك نظريه جامع نقد در حوزه علوم انساني نيازمند تبيين ضرورتها ، تعاريف و ويژگيهاي مفهوم نقد علمي هستيم چرا كه بدون نظريه نقد راهي براي خروج از آسيبهاي مطالعات نقد پژوهي علوم انساني كشور وجود ندارد.