حقايق و رقايق زندگي حضرت يوسف (ع) در مثنوي معنوي

مثنوي مولوي مشحون از آيات قرآني است كه از منظر عارفانه و تأويلي به آن پرداخته شده است. يكي از داستان‌هاي قرآني در آن مربوط به زندگي و سير و سلوك حضرت يوسف (ع) است. يوسف (ع) در مثنوي رمز جمال و تام، مرآت حق و نماد انسان سالكي است كه مراحل سلوك را پشت سر گذاشته تا به مرحلۀ نبوت و اتصال تام به حضرت حق نائل ‌شود. اين پژوهش به شيوۀ توصيفي تحليلي به جايگاه حضرت يوسف (ع) در مثنوي و نگاه مولانا به آن حضرت پرداخته است. مولانا به اين داستان نگاهي عارفانه داشته و بر اين باور است كه سير حضرت يوسف از چاه جسم شروع مي‌شود و به‌واسطۀ عنايت حق و با ريسمان لطف الهي از متعلقات جسماني بيرون مي‌آيد. زليخا نماد دنياي پرنقش‌ونگار است كه يوسف (ع) با صبر و حيرتي آگاهانه و فعال از دنيا به آخرت و از صورت به معنا راه مي يابد و از ماسواي حق منقطع مي‌گردد و به سوي مصر كمال و عشق الهي قدم مي‌نهد. خواب آن حضرت آغاز وحي و اتصال به عالم مثال و نور است و تعبير خواب زندانيان عبور از عالم ملك به ملكوت و كشف مثالي يوسف (ع) است.