بررسي اثر تورمي تانزي بر عملكرد نظام مالياتي در ايران

تأثير تورم بر درآمدهاي حقيقي مالياتي و به‌تبع آن كسري بودجه به اثر تانزي مشهور است. از راهكارهاي توصيه‌شده براي برون‌رفت نظام اقتصادي كشور در شرايط تحريم و كاهش اتكا به درآمدهاي نفتي، بهبود عملكرد نظام مالياتي كشور است و به همين دليل ضرورت دارد به عوامل مؤثر بر عملكرد درآمدهاي مالياتي بيش‌ازپيش توجه شود. هدف از انجام اين پژوهش، بررسي اثر تورمي تانزي در كنار ساير متغيرهاي كلان اقتصادي بر عملكرد نظام مالياتي ايران است. براي اين منظور، از روش اقتصادسنجي خود توضيح با وقفه‌هاي توزيعي (ARDL)، براي بررسي پ‍يامدهاي بلندمدت و كوتاه‌مدت نرخ تورم و متغيرهاي كلان اقتصادي طي سال‌هاي 1393- 1363 استفاده شد. نتايج حاصل از بررسي نشان مي‌دهدكه در كوتاه‌مدت و بلندمدت، متغيرهاي نرخ تورم و سهم بخش كشاورزي، اثر منفي دارد و متغيرهاي شاخص توسعه انساني، مخارج دولت و سهم بخش‌هاي صنعت و خدمات با پيامدهاي مثبت و معني‌دار بر عملكرد نظام مالياتي طي دوره موردبررسي مواجه است. نتايج بيانگر اين واقعيت است كه گسترش پايه مالياتي در بخش توليدي صنعت و خدمات، وصول به‌موقع درآمدهاي مالياتي از طريق كوتاه كردن دوره‌هاي مالياتي همچنين حذف معافيت‌هاي مالياتي غيراصولي موجب استحكام و كارايي نظام مالياتي مي‌گردد.