تحليل ژئوپليتيكي گُسست روابط سياسي عربستان و قطر و تأثير آن بر آينده شوراي همكاري خليج فارس

شوراي همكاري خليج فارس پس از تأسيس در 25 مي 1981 همواره دچار تنش‌ها و اختلاف‌هاي دروني بوده و دولت قطر كم‌وبيش در بطن اين تنش‌ها قرار داشته است. اين كشور هيچ‌گاه به‌طوركامل سياست قيم‌مآبانه و تحميلي عربستان سعودي را نپذيرفته است. در تنش اخير (5 ژوئن 2017) عربستان سعودي همراه با سه كشور امارات متحدۀ عربي، بحرين و مصر با اين ادعا كه دوحه به مأمن و پناهگاه گروه‌هاي تروريستي تبديل شده است روابط سياسي و اقتصادي خود را با قطر قطع كردند. همسو با سياست‌هاي عربستان، تعداد زيادي از كشورهاي عربي نيز روابط خود را با قطر قطع كردند يا به حالت تليق درآوردند. هدف اين پژوهش بررسي اثرات اين منازعه بر آيندۀ شوراي همكاري خليج فارس است. مدعا اين است كه قطر از حيث محدوديت‌هاي جغرافيايي و ژئوپليتيكي در رديف كشورهاي ذره‌بيني (ميكرو) قرار دارد اما به‌واسطۀ توان ملي و وزن ژئوپليتيكي بالا كشوري تأثيرگذار در سازۀ ژئوپليتيكي شوراي همكاري خليج فارس است. به‌نظر مي‌رسد ايجاد اين منازعه از طرف عربستان و شركا بيشتر جنبۀ تنبيهي دارد و تلاشي است براي محدودسازي و كسب امتياز بيشتر از قطر. بااين‌حال فرض خروج قطر از شوراي همكاري خليج فارس يا اخراج آن زمينه‌ساز فروپاشي اين سازمان ژئوپليتيكي خواهد بود. پژوهش حاضر براساس ماهيت و روشْ توصيفي تحليلي محسوب مي‌شود و اطلاعات آن به شيوۀ اسنادي و با مراجعه به منابع معتبر گردآوري شده است.