تبارشناسي مباني استدلالي حق و تكليف وآثار آن در پوزيتيويسم حقوقي (با مطالعۀ موردي بر مفهوم عدالت حقوقي)

مادي‌گرايي حقوقي حاصل از مبادي فلسفي پوزيتيويسم در عالم حقوق كه بر اصالت حس و امكان رصد تجربي از طرفي و افتراق حوزۀ حقايق عيني و نفي امكان معرفت عقلي از تشريعيات قانوني طرفي ديگر، شكل گرفته، سبب ترسيم نقشۀ قوانين وضعي در رهايي از هر گونه قيد ارزشي ايدئولوژيك و تقيد بر دايرۀ بستۀ اراده و فرامين بشري بدون امكان خروج به ماوراي خود، شده است. تقليل اثبات‌گرايي به‌مثابۀ نظريه‌اي شكلي بر مبناي روش تحليل زبانيعرفي به تقرير كلسنيهيومي و رسيدن به نسبي‌گرايي و صدق‌ناپذيري، از نتايج چنين ديدگاهي است. بر همين اساس، مفهوم عدالت حقوقي، به ويژگي‌هاي بي‌معياري، شخصي‌سازي و تفريع بر قانون وضعي تحول مفهومي يافته است. با وجود اين، مغالطات موجود در چينش مقدمات و نتايج غيرقابل التزام، سبب عدم توفيق مكتب مزبور به‌مثابۀ مبنايي نظري در دانش حقوق و مفهوم عدالت قانوني شده است.