ماهيت و مبناي تعهد به تضمين رعايت حقوق بشردوستانه از نگاه اسلام و حقوق بين‌الملل

به‌رغم توسعه‌يافتگي هنجارين نظام بين‌المللي حقوق بشردوستانه، يكي از چالش‌هاي اصلي بلكه چالش اصلي اين نظام، تضمين اجراي قواعد و مقررات آن است. اگرچه مادۀ 1 مشترك كنوانسيون‌هاي ژنو 1949دولت‌هاي عضو را علاوه‌بر موظف كردن به رعايت مقررات اين كنوانسيون‌ها، به تضمين رعايت آن نيز مكلف ساخته است، ليكن رويۀ عملي دولت‌ها چندان نشان از استقبال آنها از چنين تعهدي ندارد، ضمن اينكه تفسير اين تعهد به لحاظ ماهيت و مبناي آن نيز بحث‌هايي را برانگيخته است. بررسي تطبيقي ماهيت و مبناي تعهد به تضمين حقوق بشردوستانه از نگاه اسلام و حقوق بين‌الملل موضوع اين پژوهش است. تجزيه‌وتحليل داده‌هاي قابل دستيابي در منابع، اسناد و رويه‌هاي موجود، بر پايۀ اصول، قواعد و موازين حقوقي بين‌المللي، توجيه تعهد به تضمين را براساس الگوي تعهدات اِرگااُمنس ممكن مي‌سازد. حال آنكه در نگاه اسلام بنياني بس ژرف‌تر و اصيل‌تر براي تعهد به تضمين قابل استناد است كه آن را بر پايۀ اصولي همچون ياري‌رساني به مظلوم، تعاون بر بِرّ و امر به معروف و نهي از منكر استوار مي‌سازد.