سيري در مسائل مهدوي در تفاسير مذاهب اسلامي

اعتقاد به منجي موعود، عقيده‌اي ديرين و كهن در ميان جوامع بشري است و كمتر دين و مكتب و يا گروهي را مي‌توان يافت كه در مورد آن اظهار نظر نكرده باشد. در اسلام نيز اين باور در قالب مهدويت اسلامي مورد توجه بوده و عالمان و انديشمندان مسلمان با گرايشات مذهبي مختلف بدان پرداخته‌اند. تفسير يكي از گرايشات مهم در اين زمينه به‌شمار مي‌رود؛ كه مورد توجه مفسران مسلمان با ديدگاه‌هاي مختلف كلامي و مذهبي قرار گرفته است. تفسير قرآن كريم در حقيقت بيانگر بينش‌ها و باورها و ارزش‌هايي است‌كه مفسر از مباني مختلف عقلي و نقلي دارد كه در آراء و انظار وي متجلي مي‌شود و بر بينش‌ها، ارزش‌ها، هنجارها و رفتارهاي جامعه داراي تأثير است. بر اين اساس ديدگاه مفسران مي‌تواند اساس و پايه مباحث مهم اعتقادي، اجتماعي، اخلاقي و... باشد. بررسي اقوال مفسران شيعه و اهل‌سنت و بيان مشتركات تفسيري آنان در ذيل آيات مرتبط با مهدويت، مي‌تواند در تبيين انديشه مهدويت در مذاهب اسلامي نقش داشته باشد و از اين راه مي‌توان به وجوه اشتراك مذاهب اسلامي توجه بيشتري داشت و بر اتحاد و انسجام و همبستگي اجتماعي در ميان باورمندان به مهدويت اسلامي تأكيد نمود. بنابراين در نوشته پيش‌رو به اين سؤال پاسخ داده شده است: در تفاسير مذاهب اسلامي به چه مسائلي پرداخته شده است ؟ بيان ديدگاه مفسران مسلمان درباره مسائل مهدويت، تحليل و بررسي موضوعات و مسائل مطرح شده در آن تفاسير و بيان موارد مغفول و انحرافي در تفسير هردو مذهب شيعه و اهل‌سنت، از مهم‌ترين نوآوري‌هاي اين تحقيق به‌شمار مي‌رود.