فرآيند دولت‌سازي نبوي در سوره‌هاي مكي مبتني‌بر تفسير تنزيلي

مسأله‌ي اصلي مقاله حاضر، بررسي چيستي فرآيند دولت‌سازي نبوي در سوره هاي مكي است و براي احراز اين امر از چارچوب روشي تفسير تنزيلي بهره برده است؛ زيرا اين سبك تفسيري به سير نزولي قرآن تأكيد مي‌كند ولذا به‌خوبي مي‌تواند فرآيند دولت‌سازي نبوي را تبيين نمايد. فرآيندهاي دولت‌سازي بر مؤلفه‌ها و عناصر عام و خاصي استوارند كه مهم‌ترين‌ آن‌ها عبارتند از: ايده‌سازي، جمعيت، سرزمين، قانون و نهادسازي؛ آموزه‌هاي برآمده از سوره هاي مكي قرآن كريم، اولين عنصر عام دولت‌سازي، يعني ايده‌سازي را تبيين مي‌كند و مباني انديشه‌اي دولت‌سازي نبوي را ترسيم مي‌نمايد. اين نوشته معتقد است كه همين مطلب زمينه‌ي تحقق ساير عناصر دولت‌سازي نبوي را فراهم آورده و مرحله‌ي تأسيس و تثبيت دولت‌سازي را در مدينه رقم زده است.