زمام‌دار آرماني در انديشه‌ي سياسي فارابي

ﻓﺎﺭﺍﺑﻲ، ﺑﺰﺭگترﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪهي ﻓﻠﺴﻔﻪي ﺳﻴﺎﺳﻲ اسلام ﻭ ﺷﺎﺧﺺﺗﺮﻳﻦ ﭼﻬﺮﻩي ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺩﻭﺭﻩي ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺍﺳﺖ. ﻓﺎﺭﺍﺑﻲ، ﺍﻟﻬﻴﺎﺕ ﻭ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪي ﻭﺍﺣﺪ ﻓﻠﺴﻔﻲ ﺩﺭﺁﻣﻴﺨﺘﻪ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪﺑﺮ ﻭﺣﺪﺕ ﻭ ﺷﻴﻮﻩي ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺁﻥﺩﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻌﻤﻴﻢ داده است. وي ﻣﻮﺍﺩ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻓﻼﻃﻮﻥ ﻭ ﺍﺭﺳﻄﻮ برﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﻱ ﻓﻠﺴﻔﻪي ﺍﺭﺳﻄﻮﻳﻲ ﻭ ﻧﻮﺍﻓﻼﻃﻮﻧﻲ ﺍﺳﻼﻣﻲ، ﺑﻪﺷﻴﻮﻩي ﺍﺳﺘﺪﻻﻟﻲ ﻭ ﺑﺮﻫﺎني ﻣﺪﻭﻥ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. از اينروست كه حاكم آرماني مورد نظر فارابي، بيشتر يادآور انسان آرماني و كامل است. از ديدگاه فارابي، زمام‌دار آرماني كسي است كه خصوصيات شاه آرماني ايراني، فيلسوف افلاطوني، پيامبر اسلامي و امام شيعي را در خود جمع دارد. اينگونه انسانها متصل به منبع فيض الهي‌اند و از طريق عقل فعال، به آنها وحي ميشود. لذا زمام‌دار مدينه، همان مقامي را در مدينه دارد كه خدا در كل عالم هستى دارد.