تفسير سياسي از آيه‌‌ي نفي سبيل برداشتي تفسيري از پايگاه فقه سياسي(آيه‌‌ي 141 سوره‌‌ي مباركه‌‌ي نساء)

قاعده‌‌ي نفي سبيل از جمله قواعد فقهي‌‌ است كه در روابط حقوقي مسلمانان با غيرمسلمانان نقش تعيين‌‌كننده‌‌اي داشته و به ‌‌عنوان شاخصي براي تعديل و تنظيم روابط مسلم و غيرمسلم به‌‌ كار رفته است. به‌‌واسطه‌‌ي اين قاعده، در ارتباط ميان امت اسلامي و ملل غيرمسلمان، چنين ايجاب مي‌‌شود كه همواره مسلمانان بايد برتري داشته باشند و به‌‌ هيچ‌‌ وجه تعهد و روابطي را نپذيرند كه موجب تسلط غيرمسلمانان بر ايشان شده، يا منجرّ به تساوي آنان با مسلمين گردد. آنچه در اين مقاله بدان پرداخته شده، پاسخ به اين پرسش بنيادي است كه آيا مضمون آيه‌‌ي 141 سوره‌‌ي نساء چنين افاده‌‌اي را مي‌‌نمايد يا خير؟! در اين نوشتار، با روش توصيفي و تحليلي، پس از بررسي مفهوم قاعده‌‌ي يادشده در فقه و مستندات اساسي اين قاعده، به بازتاب اين اصل در آثار فقهي و تفسيري پرداخته و سپس ملاحظاتي بر اين تفسير ارائه شده است. بررسي منابع و ديدگاه‌‌هاي مختلف نشان مي‌‌دهد كه «آيه‌‌ي نفي سبيل» در معناي مطابقي و مستقيم خود نمي‌‌تواند دليل قاعده‌‌ي فقهي نفي سبيل قرار گيرد؛ تا از اين طريق به منع روابط استيلايي مسلمين با كافران پرداخت، چرا كه ويژگي قاعده آن است كه بر مصاديق خود بدون واسطه منطبق باشد.