رابطه‌‌ي حق آزادي با جهاد ابتدايي

از جمله‌‌ حقوق انسان كه در عموم مكاتب اخلاقي و حقوقي مورد توجه قرار گرفته، حق آزادي است كه براساس آن، نمي‏توان عقيده‏اي را بر كسي تحميل كرد. اين حق در شماري از آيات قرآن نظير آيه‌‌ي «لا اكراه في الدين» نيز مورد تأكيد قرار گرفته است. با اين‌‌حال برخي مدعي‏ اند كه آزادي عقيده با حكم جهاد ابتدايي منافات دارد. پژوهش حاضر با تكيه بر سه نكته، تنافي آزادي عقيده با جهاد ابتدايي را مورد نقد قرار داده است كه عبارتند از: 1. نادرستي معيار قراردادن فتوحات اسلامي در تحليل جهاد ابتدايي؛ 2. توجه به برداشتن موانع دين‏ باوري به‌‌عنوان هدف اساسي جهاد ابتدايي؛ 3. عدم تلازم جهاد ابتدايي با اجبار در دين‏داري. روش پژوهش توصيفي و تحليلي بوده و يافته‌‌ها نشان مي‌‌دهد، از آن‌‌جا كه هدف اسلام از تشريع جهاد ابتدايي، كنار زدن سيطره‌‌ي حاكمان بر مردم براي پذيرش آزادانه‌‌ي دين است، و از سويي ديگر، مخاطبان را در ماندگاري بر دين خود آزاد مي‏ گذارد، جايي براي شبهه‌‌ي تنافي آزادي عقيده با حكم جهاد ابتدايي باقي نمي‏ ماند.