تحليل پيشينه روشي و محتوايي بابيت و بهائيت در آموزه‌هاي اسماعيليه

سران بابيت و بهائيت، با ادعاي امي بودن خود و بهره‌گيري از شعار مطابقت دين با مقتضاي زمان، از تازگي گفتار و بداعت ادعاها و نوين بودن آموزه‌هايشان سخن رانده‌‌اند؛ ولي گفتار و كردار آنان به هيچ وجه تازگي نداشته، بلكه با ادعاها و سيره ديگر جريان‌هاي انحرافي و باطني، به ويژه برخي امامان متمهدي اسماعيليه مشابهت‌هاي بسياري دارد. نوشتار حاضر با روش پژوهش توصيفي ـ تحليلي، در صدد است از طريق جمع‌آوري اطلاعات كتابخانه‌اي، همانندي‌هاي گفتار و كردار سران بابيت و بهائيت را با آموزه‌هاي برخي ائمه اسماعيليه در حوزه امامت و رهبري بيان كند تا نقش اثرگذار آموزه‌هاي امامان اين جريان بر فرقه‌هاي بابيت و بهائيت آشكار گردد. نتايج حاكي از آن است كه نه تنها مدعي سران بابيت و بهائيت تازگي و بداعت ندارد، بلكه با توجه به شواهد موجود، آموزه‌هاي مطرح شده از سوي آنان در حوزه جايگاه امام و كاركردهاي او؛ تصويربرداري از آموزه‌هاي امامان برخي جريان‌هاي مندرس اسماعيليه است.