بررسي روند بياباني شدن دشت خاش با تاكيد بر معيارهاي آب و پوشش گياهي

به دليل سياست­هاي نادرست در بخش منابع آب و برداشت بيش از حد از منابع آب زيرزميني، كيفيت آب در اكثر دشت­هاي كشور كاهش يافته است. از اين رو بررسي كيفيت آب به­منظور شرب و كشاورزي از نظر كيفي حائز اهميت است. با اين هدف در اين پژوهش به بررسي روند تغييرات بيابانزايي در دشت خاش با استفاده از دو معيار آب زيرزميني و پوشش گياهي پرداخته شد و نمودارهاي شولر و ويلكوكس براي سال‌هاي 1380، 1387 و 1394 با استفاده از نرم‌افزارهاي AquaChem ترسيم شد. هم‌چنين تغييرات مكاني نيز در سطح دشت خاش با نرم‌افزار Arc GIS تهيه گرديد و روند تغييرات پوشش گياهي نيز با استفاده از تصاوير سنجندۀ MOD13A2 و تكنيك سنجش از دور صورت پذيرفت. نتايج با مقايسۀ نمودار شولر نشان داد كه تعداد چاه‌هايي كه از نظر پارامتر TDS داراي وضعيت غيرقابل شرب هستند طي سال‌هاي 1387 و 1394 نسبت به سال 1380 افزايش پيدا كرده­اند. اين در حالي است كه سطح اراضي كه وضعيت شرب خوبي دارند در طي سال‌هاي 1387 و 1394 نسبت به 1380 كاهش پيدا كرده و بر سطح اراضي شرب قابل قبول افزوده شده است. مطابق نمودار ويلكوس نيز اين نتيجه به­دست آمد كه بيشتر چاه‌هاي منطقه شور تا خيلي شور هستند و استفاده از آن­ها براي كشاورزي مضر بوده و يا نياز به تمهيدات است. نتايج روند تغييرات پوشش گياهي نيز به صورت كاهشي بوده و ميزان متوسط شاخص NDVI با گذشت زمان كاهش يافته است. در انتها مي­توان چنين نتيجه‌گيري كرد كه روند تغييرات در منطقۀ مورد مطالعه در جهت تخريب است. روند تخريبي در منابع پايۀ منطقه مورد مطالعه مي‌تواند زنـگ خطري براي مديران و برنامه­ ريزان شهري و منابع طبيعي باشـد.