آشنايي با نظام‌ اداري عصر نبوي

نظام اداري به مثابة سازمان تنظيم كنندۀ تمام فعاليت‌ها براي نيل به اهداف حكومت است. نظام اداري نبوي نسبت به نظام اداري دوران جاهليت چگونه بود؟ و پيامبر صلي الله عليه و آله وسلم چه تدابيري براي برون‌رفت از نظام جاهلي انجام دادند؟ در دوران جاهليت، اعراب حجاز، بدوى و فاقد سازمان ادارى بودند. در عصر نبوي، نظام اداري بر مباني تقوا ، عدالت‌، محبت و عقلانيت شكل گرفت. بر‌اين‌اساس، پيامبر‌ صلي الله عليه و آله وسلم تمام قبايل را ذيل جامعة اسلامي، با نام «امت» سامان‌دهي كردند؛ و ركن آن را برادري قرار دادند‌؛ بسياري از خصومت‌ها را خاتمه بخشيدند؛ براي تثبيت جامعه از قبايل بيعت گرفتند؛ پيمان‌نامه‌هاي عمومي را تدوين و اجرا نمودند‌؛ رؤساي قبايل را عزل و نصب كردند؛ «‌عريف» و « نقيب» براي هر قبيله تعيين كردند؛ ارتشي منظم تشكيل دادند؛ سفرايي را به مناطق دور‌دست ارسال كردند؛ براي رفع نزاع‌ها، دستگاه قضا پي‌ريزي نمودند و... اين تدابير، كه پيشرفت‌هاي چشم‌گيري درعرصه‌هاي گوناگون به ارمغان آورد‌، حاكي از آن است كه اسلام پيشرفته‌ترين آموزه‌ها را براي ادارة نظام دارد. روش تحقيق، «كتاب‌خانه‌اي» با استفاده از روش «توصيفي و تحليلي» است.