بررسي عوامل مؤثر بر وقف كتاب به سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي

هدف: يكي از رايج ترين موارد مصرف وقف، امور فرهنگي و از جمله وقف كتاب و تجهيزات مورد نياز و ساير ملزومات كتابخانه هاست. پژوهش حاضر با هدف بررسي عوامل مؤثر بر جذب وقف فرهنگي در يكي از بزرگ‌ترين كتابخانه‌هاي جهان اسلام ـ سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان‌قدس‌رضوي ـ انجام‌ شد. روش: روش پژوهش پيمايشي و ابزار گردآوري داده‌ها، دو پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته بر مبناي مطالعات كتابخانه‌اي بود كه يكي براي واقفين و ديگري براي مديران كتابخانه طراحي شد. جامعۀ آماري شامل دو گروه است: نخست، كليه واقفين كتابخانه آستان‌قدس‌رضوي در فاصلۀ سال‌هاي  1387 –1392 به تعداد 900 نفر واقف كه از طريق فرمول مورگان و با روش نمونه‌گيري تصادفي ساده، تعداد 248 نفر انتخاب شدند. دوم، مديران بخش هاي خدمات عمومي كتابخانه آستان‌قدس‌رضوي كه 43 نفر بودند و پرسش‌نامه به همۀ آنان داده شد. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد مؤثرترين انگيزه‌هاي واقفين، انگيزه‌هاي ديني (رضاي خدا، پاداش اخروي) خدمت به مردم و همنوع و گسترش علم و دانش در جامعه  است؛ اما مهم‌ترين موانع وقف، آگاهي نداشتن جامعه از اهميت و ضرورت مشاركت در كتابخانه‌ها، نبود فرهنگ وقف در جامعه و تورم موجود در جامعه بود. نتيجه‌گيري: در ميان راهكارهاي جلب وقف در كمك به توسعۀ كتابخانه، استفاده از رسانه‌هاي جمعي و تبليغاتي مانند تلويزيون، آگهي‌نما و بيلبوردهاست. مهم‌ترين راهكار رفع موانع نيز تبليغات و اطلاع‌رساني و فرهنگ‌سازي در جامعه شناخته شد.