ارزيابي آزمايشگاهي روش PLSR براي تخمين حدود آتربرگ خاك با استفاده از طيف‌سنج زميني

به‌طور كلي در كشورهاي در حال توسعه مثل ايران، به‌دليل نياز به صرف زمان و هزينه‌هاي زياد تحقيقات و روش‌هاي آزمايشگاهي متعارف، مطالعات مكانيك خاك به‌صورت محدود انجام مي‌گيرد يا اصلاً انجام نمي‌گيرد؛ كمبود اطلاعات در اين زمينه ممكن‌ است در نهايت سبب آسيب‌ديدگي سازه شود. امروزه روش‌هاي نوين مانند طيف‌سنجي زميني در حال توسعه‌اند كه مي‌توانند اين مشكل را تا حد زيادي برطرف كنند. طيف‌سنجي زميني روشي غيرمخرب، سريع و ارزان است، ولي تا كنون تحقيقي در زمينۀ استفاده از اين روش در برآورد ويژگي‌هاي مكانيك خاك در ايران انجام نگرفته است. در اين پژوهش حدود آتربرگ خاك (حد رواني، حد خميري، حد انقباض و شاخص خميري) با استفاده از طيف‌سنج زميني برآورد شد. به اين منظور 45 نمونه خاك از سري نم‌خانۀ جنگل خيرود جمع‌آوري شد و آزمايش‌هاي حدود آتربرگ انجام گرفت و سپس با استفاده از طيف‌سنج زميني VNIR اندازه‌گيري طيفي نيز صورت پذيرفت و از روش PLSR (Partial Least Square Regression) براي پيش‌بيني حدود آتربرگ خاك در دو حالت طيف خام و مشتق اول طيف استفاده شد. نتايج نشان داد كه مدل‌سازي PLSR براي پارامترهاي حد رواني و شاخص خميري در حالت طيف خام و مشتق اول كاملاً مناسب است و براي حد خميري قابل قبول و براي حد انقباض غير قابل قبول و ضعيف است؛ بنابراين از طيف‌سنجي مي‌توان به‌عنوان روشي سريع، ارزان و با دقت قابل قبول براي پيش‌بيني حدود آتربرگ خاك استفاده كرد.