بررسي وضعيت خصوصيات فيزيكو‌شيميايي خاك و زادآوري در رويشگاه‌هاي كهور ايراني (Prosopis cineraria (L.) Druce) در جنوب ايران

هدف اين پژوهش، تعيين خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك و بررسي وضعيت زادآوري درختان كهور ايراني در استان‌هاي بوشهر و هرمزگان و نيز تعيين مهم‌ترين خصوصيات خاكي مؤثر در پراكنش درختان و استقرار نهال‌هاي كهور ايراني است. براي اين پژوهش چهار رويشگاه طبيعي خالص كهور ايراني با نام‌هاي چاه مبارك، نخل غانم، اماني و بهده در استان‌هاي بوشهر و هرمزگان انتخاب شدند. در هر رويشگاه پنج قطعه نمونۀ 25×25 متري به‌صورت تصادفي پياده و نمونه‌هاي خاك در اين قطعات نمونه از عمق‌هاي 50 و 206 سانتي‌متري جمع‌آوري شد. همۀ زادآوري موجود در قطعات نمونه بر‌اساس طبقات ارتفاعي (نونهال، نهال: كمتر از 10 سانتي‌متر ارتفاع، 2511، 5026، 7551، 10076، 130101، 200131 و بلندتر از 200 سانتي‌متر ارتفاع) شمارش شدند. داده‌هاي به‌دست‌آمده در زمينۀ خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك و همچنين زادآوري در طبقات مختلف با استفاده از تجزيۀ واريانس يكطرفه ارزيابي شد. نتايج نشان داد كه در عمق 50 سانتي‌متري مقدار آهك در منطقه‌هاي اماني و بهده به‌ترتيب 28/57 و 6/80 درصد بود، درحالي‌ كه در منطقه‌هاي چاه مبارك و نخل غانم آهك وجود نداشت. بيشترين و كمترين مقدار هدايت الكتريكي نيز به‌ترتيب در منطقه‌هاي چاه مبارك (ds/m 58/5) و بهده (‌ds/m 28/1) مشاهده شد. در عمق 206 سانتي‌متري بيشترين مقدار آهك در منطقۀ بهده (7/77 درصد) و سپس اماني (4/55 درصد) مشاهده شد. همچنين بيشترين مقدار مادۀ آلي (24/1 درصد) و نيتروژن (12/0 درصد) در منطقۀ نخل غانم مشاهده شد. نتايج حاصل از زادآوري نشان داد كه زادآوري در طبقات بررسي‌شده داراي تفاوت معني‌داري در سطح 1 درصد در بين مناطق بررسي‌شده بود. همچنين مناطق نخل غانم، اماني، بهده و چاه مبارك به‌ترتيب داراي 3814، 1491، 2813 و 3088 زادآوري در هكتارند. در مناطق اماني و بهده هيچ تجديد حياتي در طبقۀ ارتفاعي بالاتر از 200 سانتي‌متر مشاهده نشد. براساس نتايج، مهم‌ترين عوامل مؤثر در پراكنش كهور ايراني به‌ترتيب سيلت، شن، پتاسيم و رس است. همچنين نيتروژن عامل مهمي در استقرار زادآوري درختان كهور ايراني است، درحالي‌ كه آهك و هدايت الكتريكي تأثير منفي بر زادآوري درختان كهور ايراني دارند كه بايد در زمينۀ جنگل‌كاري اين گونه مدنظر قرار گيرد.