بررسي «توحيد» از نظر سيد حيدر آملي(ره) و امام خميني(ره)

مسئله توحيد يكي از مسايل مهم در حوزه كلام، عرفان و فلسفه اسلامي محسوب مي‌شود. در اين مقاله ديدگاه‌هاي سيد حيدر آملي(ره) و امام‌خميني(ره) در اين مسئله با رويكرد كلامي‌ـ‌عرفاني به‌ويژه عرفان نظري، مورد مقايسه و تحليل قرار گرفته است. سيد حيدر آملي در آثار خود، در تعريف توحيد و جايگاه و اقسام آن به تعريف‌ناپذيري و درجات آن پرداخته و توحيد اهل شريعت، طريقت و حقيقت را از يكديگر تفكيك نموده است. از سوي ديگر، امام‌خميني(ره) درباره بساطت و وحدت حق و معناي لغوي آن بحث‌هايي را مطرح كرده‌اند. در مورد اهميت و جايگاه آن در سه حوزه هستي‌شناسي، معرفت‌شناسي و انسان‌شناسي توحيدي، سيدحيدر آملي(ره) بر فطرت تأكيد بسيار نموده و امام‌خميني(ره) بر توحيد علمي، قلبي و عملي توجه داشته‌ است. در مورد تقسيمات و درجات و اركان توحيد نيز اشتراك‌ها و اختلاف‌هايي ميان ديدگاه‌هاي آنها وجود دارد. امام‌خميني(ره) بر وجه حجاب قرارگرفتن علم توحيد در مسير حق تأكيد نموده‌اند و مرحوم سيدحيدر آملي بر اصلي و پايه‌اي بودن اين علم نسبت به تمامي علوم؛ البته اشتراك ديدگاه‌هاي اين دو متفكر در اين مسئله زياد است.