بررسي مديريت چوپان در پراكنش دام در مرتع و ميزان تطابق آن با نقشۀ شايستگي چراي دام

نقش چوپان در نگهداري، مديريت و پراكنش دام در مراتع، بسيار با اهميت است. هدايت گله، نقش اساسي در پراكنش چرا و عملكرد مطلوب دام در مرتع دارد. از اين­رو ضرورت دارد سيستم شباني موجود، مورد ارزيابي قرار گيرد و مشخص گردد كه دام­ها تا چه حد مطابق معيارها و شاخص­هاي اكولوژيك، در مكان­هاي شايسته، چرا داده مي­شوند. پژوهش حاضر با هدف ارزيابي نقش چوپان در هدايت گله و پراكنش دام (گوسفند) و تطابق آن با نقشۀ شايستگي مرتع انجام شد. ثبت حركت دام­ها در ماه­هاي مختلف فصل چرا توسط GPS و انطباق آن با نقشۀ شايستگي مرتع، نشان داد كه هدايت دام توسط چوپان، در مساحت­هايي صورت گرفته كه به­واسطۀ محدوديت توليد علوفه و بعضاً حساسيت خاك به فرسايش، از شايستگي كمي براي چرا برخوردار است. از اين­رو فرضيۀ پژوهش مبني بر اينكه چوپان نقش مؤثري در پراكنش دام بر اساس شايستگي مرتع ندارد، تأييد مي­شود و با توجه به اينكه چوپان، دام­ها را در مكان­هايي چرا داده است كه شايستگي كمي براي چرا دارند، نتيجه گرفته مي­شود كه سيستم شباني موجود در مراتع منطقه، كارآمد نمي­باشد. از اين­رو استفاده از تكنولوژي­هاي جديد نظير GPS و حصارهاي الكتريكي در كنار دانش بومي به ­منظور هدايت مناسب گله و كاهش فشار چراي دام در محدوده­هايي كه بر مبناي معيارها و شاخص­هاي اكولوژيك، شايستگي لازم براي چرا را ندارند، پيشنهاد مي­شود.