ارزيابي نقش لند فرم‌هاي ژئومورفولوژيكي در استراتژي دفاعي و امنيتي و پدافند غيرعامل كشور مطالعه موردي: ناحيه مرزي خراسان شمالي

آگاهي و شناخت لندفرم‌ها و عوارض ژئومورفولوژيكي مناطق مرزي از مهم‌ترين اقدامات اوليه براي آمايش و برنامه‌ريزي پدافندي و آمايش دفاعي كشور است كه چشم‌پوشي از اين پديدهاي ژئواستراتژيك طبيعي مي‌تواند لطمات جبران‌ناپذيري در كنترل و مديريت دفاعي و امنيتي كشور داشته باشد. منطقه مرزي شمال شرق كشور از ديرباز تحت يورش اقوام ازبك و تركمن بوده است و با توجه به ماهيت جغرافيايي اين كشورها، همواره ايران به‌عنوان يك منطقه غني و مهم موردتوجه بوده است. از سوي ديگر با توجه به موقعيت راهبردي ايران در غرب آسيا، شناخت و ارزيابي محيطي مناطق مرزي از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردار است. در اين تحقيق با استفاده از نقشه‌هاي توپوگرافي، عكس‌هاي هوايي، تصاوير ماهواره‌اي و مدل رقومي ارتفاعي (DEM)در منطقه سيستم‌ها و لند فرم‌هاي ژئومورفولوژيكي منطقه مورد شناسايي و در ديتابيس نرم‌افزار Arc Map دسته‌بندي و مورد تحليل قرارگرفته، سپس با روش SWOT هريك از واحدها و لندفرم­هاي ژئومورفولوژيكي شامل: كوهستان، تپه‌ماهور، گالي و تنگ‌ها ازنقطه‌نظر پدافند غيرعامل و ملاحظات دفاعي و امنيتي مورد ارزيابي قرار گرفت. طبق بررسي‌هاي صورت گرفته مرز ايران و تركمنستان در منطقه تحقيق منطبق بر خط الراس كوه‌هاي هزار مسجد و كپه داغ است و در منطقه غلامان منطبق بر بستر رودخانه سومبار مي‌باشد. لذا تنگه‌هاي ساراني و باجگيران ازنقطه‌نظر پدافند غيرعامل و تمهيدات امنيتي و دفاعي كشور، اهميت استراتژيك بالايي دارند. در راستاي حفظ منابع آبي به‌منظور تأمين امنيت پايدار آبي براي مرزنشينان كشور احداث تأسيسات ذخيره آب بر روي رودخانه‌هاي سومبار و چندير كه به خارج از كشور مي‌ريزند بسيار مهم و حياتي است و مي‌توان با اجراي اين اصل پدافند غيرعامل، در آينده از كشمكش و چالش بر سر آب در مناطق مرزي جلوگيري نمود.