تحليل و ارزيابي آراي خاورشناسان درباره «غلو» و «تقيه» در ميراث حديثي اماميه

اصالت، اعتبار و خاستگاه حديث شيعهاز مباحث اساسي و پربسامد در مطالعات حديثي خاورشناسان استكه در اين‌ ميان، موضوع «تقيه» و «غلو» به دلايلي چند مورد توجه ايشان قرار گرفته است؛ بررسي و مطالعه تاريخي جامعه اوليه شيعه و تأكيد بر وجود مؤثر و گسترده اين دو عنصر در آن زمان، از اين دلايل مهم‌ است. ترديدافكني در اعتبار روايات شيعه، تأكيد بر وجود متهمان به عدم وثاقت در روايات شيعي و منحصر ساختن شيعه به اين دو مسئله و نيز كم يا بي‌اهميت جلوه دادن جايگاه مقدس ائمه(ع) از نتايج مهم تحقيقات ايشان است. اختصاص دادن پديده غلو به شيعه، در نظر نگرفتن موضع صريح و شديد ائمه(ع) و علماي اماميه در برابر غاليان، بي‌توجهي به راهكارهاي ائمه(ع) و علماي اماميه در كشف روايات تقيه‌اي، انحصار جريان غالب و كلي مكتوبات روايي شيعه به تقيه، بي‌توجهي به تقيه در ديگر فِرق اسلامي، توجه نكردن به روش و سيره اصحاب ائمه(ع) و نيز محدثان اماميه در مواجهه با روايات تقيه‌اي و نيز عدم تفكيك ميان روايات تقيه‌اي و توريه‌اي‌از نقدهاي مهمي است كه بر مطالعات اينان وارد است. نوشتار پيشِ ‌رو تلاش دارد ديدگاه‌هاي مهم خاورشناسان درباره غلو و تقيه در ميراث حديثي اماميه را بكاودوتحليل و ارزيابي كند.