اثرات آتش‌سوزي بر پويايي پوشش‌گياهي در مراتع نيمه‌استپي (مطالعه موردي: مراتع بويين و مياندشت استان اصفهان)

يكي از عوامل مهم در تعيين ساختار و تركيب جوامع گياهي به ويژه در مراتع خشك و نيمه‌خشك، آتش‌سوزي مي‌باشد. اين مطالعه با هدف بررسي اثر آتش‌سوزي بر پويايي پوشش‌گياهي در مراتع نيمه‌استپي زاگرس مركزي انجام شد. نمونه‌برداري پوشش‌گياهي به روش تصادفي طبقه‌بندي شده و در 6 سايت حريق شامل آتش‌سوزي يكساله و 5 ساله انجام شد. در هر سايت مرتعي، تعداد 20 پلات 4 متر مربعي مستقر شد كه 10 پلات در منطقه حريق و 10 پلات در منطقه شاهد اجرا شد. گونه‌هاي موجود در داخل هر پلات و درصد تاج‌پوشش هر يك از اين گونه‌ها به طور دقيق ثبت گرديد. جهت مقايسه هر كدام از متغيرهاي مربوط به پوشش‌گياهي از تجزيه واريانس يك‌طرفه و آزمون توكي استفاده شد. نتايج نشان داد كه آتش‌سوزي باعث كاهش پوشش‌گياهي، لاشبرگ و افزايش معني‌دار سطح خاك لخت در منطقه گرديد. تركيب گونه‌اي پوشش‌گياهي با گذشت يك دوره 5 ساله از آتش‌سوزي به منطقه شاهد (نسوخته) نزديك شد. آتش‌سوزي باعث كاهش درصد سهم شكل رويشي بوته‌اي و افزايش سهم اشكال رويشي گراس چندساله، گراس يكساله و پهن‌برگ يكساله در منطقه شد. در اثر آتش‌سوزي، سهم شكل زيستي كامفيت افزايش، و شكل‌هاي زيستي همي‌كريپتوفيت‌ها، تروفيت‌ها و ژئوفيت‌ها كاهش يافت. همچنين آتش‌سوزي باعث افزايش سهم گونه‌هاي با خوشخوراكي زياد و متوسط (كلاس I و II) و كاهش سهم گياهان كلاس III گرديد. بر اساس نتايج اين مطالعه مي‌توان نتيجه‌گيري نمود كه آتش‌سوزي باعث كاهش لاشبرگ و افزايش خاك لخت شده و در پي آن فرسايش خاك تشديد يافته و اين نكته در مديريت مرتع بايد مد نظر قرار گيرد.