تعيين پتانسيل تغذيه‌اي چهار گونه گياه (Arctium lappa، Verbascum thapsus ، Althaea officinalis و Ferula hermonis) در مراتع خراسان رضوي

آگاهي از ارزش تغذيه‌اي گياهان مختلف مرتعي، مي‌تواند به دامداران در تهيه يك جيره مناسب، كمك شايان توجهي بكند، از اين‌رو آزمايشاتي با هدف تعيين تركيبات شيميايي، مينرالي، توليد گاز و ساير پارامترهاي تخميري چهار گونه گياه مرتعي قابل رويش در منطقه تربت‌جام (شامل Arctium lappa، Verbascum thapsus ، Althaea officinalis و Ferula hermonis) انجام شد. گياهان فوق در زمان قبل از گلدهي به‌صورت تصادفي جمع‌آوري شدند. دامنه پروتئين‌خام (2285.87/15 درصد)، خاكستر (1627.10/8 درصد)، چربي‌خام (585.75/0 درصد)، الياف نامحلول در شوينده خنثي (3727.53/19 درصد)، الياف نامحلول در شوينده اسيدي (2653.53/15 درصد)، ليگنين نامحلول در شوينده اسيدي (583.43/3 درصد) و فيبرخام (2149.74/12 درصد) براي چهار گونه گياهي متفاوت بود. بيشترين مقدار كلسيم (12.26 گرم/كيلوگرم ماده‌خشك) مربوط به Althaea officinalisبود. فراسنجه‌هاي توليد گاز و ساير پارامترهاي تخميري در بين گياهان نيز متفاوت بود به‌طوري‌كه بيشترين مقدار توليد گاز در زمان‌هاي 12، 24 و 48 ساعت انكوباسيون (به‌ترتيب 47.32، 61.64، 71.21 ميلي‌ليتر)، پتانسيل توليد گاز (75.70 ميلي‌ليتر)، تجزيه‌پذيري ماده‌خشك و ماده‌آلي (به‌ترتيب 82.99 و 84.60 درصد)، انرژي قابل متابوليسم (10.66 مگاژول در كيلوگرم ماده‌خشك)، انرژي خالص شيردهي (6.51 مگاژول در كيلوگرم ماده‌خشك) و كل اسيدهاي چرب فرار (36.62 ميلي‌مول در ليتر) در Verbascum thapsusمشاهده شد. يك ضريب همبستگي منفي بين گاز توليد شده در زمان 24 ساعت انكوباسيون با چربي‌خام، پروتئين‌خام و نيتروژن آمونياكي مشاهده شد. مقايسه فراسنجه‌هاي توليد گاز و پارامترهاي تخميري و تجزيه‌پذيري در بين گياهان مورد مطالعه حاكي از آن بود كه گونه Verbascum thapsus از پتانسيل تغذيه‌اي بالاتري برخوردار مي‌باشد.