بهينه‌سازي يكپارچه تخصيص تراكم و كاربري زمين و طراحي شبكه حمل‌ونقل عمومي موردپژوهي: منطقه 22 تهران

با توجه به شواهد موجود از برهم‌كنش ميان دو حوزه برنامه‌ريزي شهري و حمل‌ونقل شهري و هم‌افزايي بالقوه ناشي از تصميم‌گيري يكپارچه اين دو حوزه در راستاي دستيابي به اهداف توسعه پايدار شهري، در اين پژوهش مسئله تخصيص بهينه تراكم و كاربري و مكان‌يابي ايستگاه‌ها و كريدور حمل‌ونقل عمومي در قالب يك مسئله بهينه‌سازي رياضي يكپارچه با اهداف چندگانه مدل‌سازي شده است. اهداف مدل با توجه به مباني توسعه مبتني بر حمل‌ونقل عمومي، عبارتند از: بيشينه‌سازي تراكم سكونت و فعاليت تخصيص يافته به نواحي مجاور ايستگاه‌هاي حمل‌ونقل، كمينه‌سازي فاصله شاخص اختلاط كاربري از مقدار مطلوب و كمينه‌سازي هزينه‌هاي احداث سامانه حمل‌ونقل عمومي. متغيرهاي تصميم مدل شامل كاربري و تراكم تخصيص يافته و مكان‌يابي ايستگاه‌ها و مسيرهاي بهينه سامانه حمل‌ونقل عمومي هستند و محدوديت‌هايي در قالب الزامات توسعه سامانه حمل‌ونقل، عدم مغايرت اساسي با طرح‌هاي شهري فرادست و محدوديت‌هاي زيست‌محيطي به مدل افزوده شده است. به منظور حل مدل و تبديل آن به يك مدل بهينه‌سازي تك هدفه از رويكرد نيل به آرمان استفاده شده است. مدل و رويكرد پيشنهادي در نمونه‌اي موردي در منطقه 22 تهران پياده‌سازي و نتايج آن تحليل شده است. نتايج نشان مي‌دهد كه برنامه‌ريزي همزمان كاربري و حمل‌ونقل مي‌تواند به بهبود توام پوشش جمعيت، فعاليت و اختلاط كاربري در عين حفظ رقابت‌پذيري هزينه‌اي بيانجامد. گزينه انتخابي  از مجموعه پاسخ‌هاي پارتويي مدل نشان‌دهنده بهبود 12.2 و 20.6 درصدي پوشش جمعيت و فعاليت و 10.2 درصدي  اختلاط كاربري نسبت به متوسط گزينه‌هاي خبرگان در عين  افزايش تنها 2.5 درصدي هزينه به نسبت متوسط هزينه پياده‌سازي گزينه‌هاي خبرگان است.