مطالعه تطبيقي اصول و قواعد بين‌المللي حاكم بر تقسيم آب در رودخانه‌هاي فرامرزي

با كاهش روز‌افزون منابع آب  در ‌دسترس، تعداد و شدت مناقشات آبي بين كشورهاي واقع در حوضه‌هاي آبريز مشترك بيشتر شده است. اصلي‌ترين چالش اين مناقشات به‌ويژه در مناطق خشك و نيمه‌خشك، نحوه تقسيم آب است. قواعد و مقررات بين‌المللي درباره آب‌هاي فرامرزي عبارتند از 1) قواعد هلسينكي، 2) كنوانسيون آب اروپا، 3) كنوانسيون آبراهه سازمان ملل متحد و 4) قواعد منابع آب برلين. مرور اجمالي تحقيقات پيشين نشان مي‌دهد كه مجموعه اين اسناد از نظر مفاد مربوط به استفاده از آب به‌صورت جامع تحليل و مقايسه نشده‌اند. در اين مقاله ضمن ارائه تاريخچه، مفاد و تفسيرهاي موجود، به بررسي تحليلي و بيان نقاط قوت و ضعف اسناد مذكور پرداخته شده است بررسي تطبيقي اين اسناد حاكي از آن است كه در تمامي آنها دو اصل مهم مشاركت منصفانه و معقول و التزام به عدم ايراد آسيب قابل‌توجه لحاظ شده است. نتايج نشان داد كه كنوانسيون 1997سازمان ملل متحد نسبت به ساير اسناد مذكور، گزينه مناسب‌تر و منصفانه‌تري براي اجرا در مناطق خشك و نيمه‌خشك از جمله ايران است.