تعامل هدايت‌شده دانش آموزان اوتيسم با همسالان و معلّم در مدارس عادي: كاه ش نقائص ارتباطي و اجتماعي در يك پژوهش تك آزمودني

مقدمه: اوتيسم اختلالي عصبي رشدي است كه نقص در مهارت‌هاي ارتباطي و اجتماعي و هم‌چنين وقوع رفتارهاي تشريفاتي و كليشه‎اي را شامل مي‎شود. هدف از اين پژوهش بررسي اثربخشي تعامل هدايت‎شده‎ دانش‎آموزان اوتيسم با عملكرد بالا با همسالان و معلّم در مدارس عادي بر كاهش نقص در مهارت‎هاي ارتباطي، نقائص اجتماعي و رفتارهاي كليشه‎اي اين دانش‌آموزان بود. روش: طرح اين پژوهش بررسي تك‌آزمودني با نشانه‎ A-B همراه با 3 ماه پيگيري بود كه از جمله طرح‎هاي نيمه‌آزمايشي به شمار مي‌آيد. 3 شركت‎كننده‎ اين پژوهش يك كودك و 2 نوجوان اوتيسم بودند كه از ميان 16 دانش‎آموز مركز اوتيسم اصفهان به صورت در دسترس انتخاب شدند. از پرسش‌نامه‎ گارز به منظور سنجش اثر مداخله، و از مقياس رشد اجتماعي وايلند، فرم كوتاه پرسش‌نامه‎ تشخيصي اختلالات طيف اوتيسم، و پرسش‌نامه‎ اختلالات همايند با اوتيسم، به منظور ارائه‎ مشخصات بيشتر استفاده شد. مداخله طي 14 هفته، در يك مدرسه‎ ابتدايي، يك دبيرستان، و يك هنرستان انجام شد. نتايج: تحليل داده‎ها با استفاده از 3 اندازه اثر شامل درصد نقاط غير همپوش به عنوان اندازه اثر اصلي، درصد بهبودي و درصد كاهش نمرات به عنوان اندازه‎ اثرهاي فرعي انجام شد. تحليل ديداري نمودارها، كه با استفاده از نرم‌افزار Excel و Paint ترسيم شدند، نشان داد كه درصد نقاط غير همپوش براي مهارت‎هاي ارتباطي 3 شركت‌كننده به ترتيب 0.75، 0.75 و 0.50 و براي مهارت‎هاي اجتماعي به ترتيب 0.100، 0.100، و 0.75 و براي رفتار‎هاي كليشه‎اي 3 شركت‌كننده به ترتيب 25%، 50% و 0% بود. نتيجه‎گيري: به نظر مي‎رسد تعامل هدايت‎شده‎ دانش‎آموزان اوتيسم با همسالان و معلم در مدارس عادي بر كاهش نقائص اجتماعي و ارتباطي اين افراد مؤثر است. پيشنهاد مي‎شود پژوهش‎هاي بعدي اثربخشي تعامل هدايت‌شده‎ي دانش‎آموزان اوتيسم را به صورت شاهد محور ارزيابي كنند.