جايگاه خدا در فلسفه هيوم و لايب‌نيتس

پرسش از خدا، يكي از مهم‌ترين و محوري‌ترين مسايل نظام‌هاي فلسفي و كلامي است. اين نوشتار با انتخاب هيوم و لايب‌نيتس از دو نظام فلسفي تجربه‌گرا و عقل‌گرا به بررسي و مقايسه نظرات ايشان درباره خدا پرداخته است. مي‌توان گفت هيوم و لايب‌نيتس در اين موضوع تقابل جدّي دارند چرا كه هيوم بر مبناي نظام تجربه‌باورانه خويش، همان براهيني را كه لايب‌نيتس براي اثبات وجود خدا به كار مي‌برد، مورد اعتراض و نقّادي قرار مي‌دهد. فلسفه لايب‌نيتس، فلسفه‌اي خدامحور است در صورتي كه در نظام فلسفي هيوم كه معرفت آدمي ريشه در حس و تجربه دارد، جايي براي اعتقاد به خدا كه موضوعي فراتجربي است، باقي نمي‌ماند.