حجت ظاهـر و حجت باطـن

در اين نوشتار نخست روايت ارزشمندي از امام كاظم در رابطه با حجت هاي خداوند بر مردم بيان شده و محور بحث قرار گرفته است. سپس توضيح مي‌دهد كه روح پر فتوح اسلام شامل معارف عقلي (ركن درون ذاتي) و سفراي الهي (ركن برون ذاتي) است. در ادامه، ضمن نقد و بررسي ديدگاه قائلين به اصالت حس و تجربه، استدلال خواهد شد كه اينان گرچه در ظاهر عقل را بي اعتبار دانسته‌اند؛ اما در نهايت نتوانسته‌اند خود را به طور كامل از قيد ادراكات عقلي برهانند. همچنين فلسفه‏ي بعثت سفيران الهي و جانشيني اوصياي آنان ـ كه جبران نارسايي عقل انسان ها است ـ بر اساس عقل فهيم عدلي و شيعي و نقش آن در به كمال رساندن نوع انساني بيان شده است. در پايان نتيجه خواهيم گرفت كه همه‏ي عقول، توانايي درك حقانيت حجت ظاهر را دارند و بدين لحاظ راه تعامل حجت ظاهر و باطن باز است و حجت ظاهر نه تنها مؤيد عقل است بلكه راهگشاي تقويت و تكميل آن ها نيز مي‌باشد