مدل‌سازي و پيش‌بيني تغييرات بيشينه دماي شيراز براي دوره اقليمي منتهي به سال 1400 خورشيدي

هدف اصلي از مدل سازي سري‌هاي زماني دادن نظم خاص به مشاهدات وابسته به زمان است تا بر اساس آن‌ها بتوان پيش‌بيني‌هايي را براي آينده انجام داد. مهم‌ترين هدف از تجزيه و تحليل سري‌هاي زماني يافتن روند تغييرات و پيش‌بيني آينده آن است. هدف پژوهش حاضر مطالعه و پيش‌بيني تغييرات بيشينه دماي شيراز براي دوره اقليمي (2020-2011) با استفاده از مدل‌هاي باكس و جنكيز است. در ابتداي پژوهش براي جلوگيري از باياس بودن مدل و همچنين صحت سنجي نهايي آن ده سال پاياني سري براي پيش‌بيني و بررسي صحت مدل كنار گذاشته شد. داده‌هاي سري مورد آزمون‌هاي ايستايي ميانگين و واريانس قرار گرفت تا با ايجاد مرتبه در سري، نا ايستايي سري از بين رود. رفتار سالانه سري با استفاده از فيلتر بالا گذر (تفاضل‌گيري) حذف گرديد و نمودارهاي ACF و PACF سري تفاضل‌گيري شده مبناي تشخيص مدل قرار گرفت و روش ARIMA=(3,2,1)  انتخاب شد. روش پژوهش انتخاب شده مورد برازش قرار گرفت و سپس مناسبت آن از طريق تجزيه و تحليل باقيمانده‌ها مورد آزمون قرار گرفت و صحت آن تاييد گرديد. سرانجام پس از طي مراحل متعدد و برازش جامع‌تر و با توجه به حداقل ميانگين مربعات خطا روش انتخاب شده مورد آزمون پيش‌بيني قرار گرفت و نمونه اوليه كه از سري جهت تست كنار گذاشته شده بود را پيش‌بيني نمود. همبستگي بين مقادير واقعي و پيش‌بيني شده در سطح كامل بود. بنابراين رفتار آينده سري مورد پيش‌بيني قرار گرفت. بر اين اساس، مقادير بيشينه دماي شيراز براي سال 2020 بين 1/25 تا 6/29 و به طور ميانگين 4/27 درجه سلسيوس پيش‌بيني شده است كه نسبت به سال 2011 حدود 3/0 در جه افزايش خواهد داشت.