مباني ساخت يابي هويت سياسي اجتماعي ايرانيان در عصر صفوي (سيري از هويتپردازي تا آناكرونيسم)

با برآمدن خاندان صفوي، بنياني نو براي ساخت‌‌يابي هويت سياسي اجتماعي ايرانيان در نخستين گام‌هاي فرايند دولت‌سازي و ملت‌سازي فراهم آمد. مبناي رفتار صفويان آميزه‌اي از باورهاي صوفيانه، تمايزهاي شيعي، انديشه ايران‌شهري و اصول حكومت اسلامي ‌همساز با ميراث اهل سنت بود. اين مبناي مشروعيت و حقانيت، هويت ايران‌ معاصر را در دو سطح نرم افزار و سخت افزار و در دو عرصه دروني و بين‌المللي شكل داد.  پژوهش پيش رو، با ره‌يافتي اسنادي كتاب‌خانه‌اي بر آن است در سايه‌ واكاوي مباني رفتار عصر صفوي، كيفيت مفصل‌بندي و ساخت‌يابي هويت سياسي اجتماعي ايرانيان را در آغاز برخورد با مدرنيته و مدرنيسم بررسي نمايد. براساس يافته‌هاي اين پژوهش، هويت ملي ايرانيان در دوران صفوي، به‌ويژه تا پيش از درگذشت شاه عباس‌اول، بر مبناي مؤلفه‌هاي چهارگانه تصوف، تشيع، ايران‌بودگي و سنت برآمده از حكومت اسلامي ‌تبيين ‌پذير است. اين امر توانست مرزهاي هويتي، دگرسازانه و خصومت‌سازانه را در فضاي فكري و كنشي ايران بازتعريف كند. خاندان صفوي در آغاز توانست مبنايي استوار براي ساخت‌بندي هويت ايراني فراهم بياورد اما در ادامه حكومت خود به‌واسطه زمان‌پريشي به سستي و گسست گراييد.