بازشناسي تاريخ آغاز پرداخت و دريافت خُمس؛ بررسي انتقادي ديدگاه بازتاب يافته در كتاب «مكتب در فرايند تكامل»

پرداخت خمس غنايم جنگي و ديگر درآمدها از واجباتي است كه در قرآن مجيد به آن تصريح شده است. بيشتر علماي شيعه بر اين باور هستند كه مطالبه و دريافت خمس از سوي اهل بيت(ع) و پرداخت آن از سوي شيعيان از صدر اسلام آغاز شده بود، اما نويسنده كتاب «مكتب در فرآيند تكامل» بر اين باور است كه اين امر به عنوان يك واجب شرعي و به صورت نظام‌مند از اواخر دوران امامت امام جواد(ع) آغاز شده است. مقاله حاضر، ديدگاه بازتاب يافته در اين كتاب را با رهيافت تاريخي ـ حديثي و با روش تحليلي ـ اجتهادي نقد و بررسي مي‌كند. هم‌چنين مي‌كوشد، اثبات نمايد كه مطالبه خمس از سوي اهل بيت(ع) و پرداخت آن به وسيله شيعيان از زمان اميرالمؤمنين حضرت علي(ع) وجود داشته است و در برخي از دوران‌ها به دلايلي مانند مشكلات امنيتي و معاف شدن شيعيان از پرداخت خمس، اشاره‌اي به آن در متون تاريخي نشده است.