از انتخاب تا تغيير رشته ي تحصيلي: امكان نوع شناسي مهاجران تحصيلي

تغيير رشته در مقطع تحصيلات تكميلي طي ساليان اخير، از چالش هاي جديد وزارت علوم و آموزش و پرورش ايران به شمار مي رود كه پژوهش حاضر توجه خود را بدان معطوف داشته است. چيستي، چرائي و چگونگي تغيير رشته، سه محور اساسي پرسش از اين پديده ي نوظهورند كه مقاله ي حاضر مي كوشد از طريق سنخ شناسي(تيپ بندي) تغييررشته دهندگان به اين سه پرسش تا حدي پاسخ گويد. سنخ شناسي مبتني بر اظهارات خود آنان و مصاحبه هاي به عمل آمده از ايشان، راهبرد اصلي مقاله ي حاضر و وجه توجه آن به پديده ي مذكور است. جهت ارائه ي توصيفي عميق و به دور از سوگيري، از روش پديدارشناسي بهره گرفته شده است. از منظر افراد، بين 8 تا 9 مرحله ي تعيين كننده در جريان فرايند تغيير رشته قابل تفكيك است كه در هر يك از اين مراحل افراد بر حسب شرايط و انگيزه ها، سنخ شناسي مي گردند. در نهايت اصلي ترين تفكيك و سنخ شناسي و دوگانه ي قابل ارائه در اين خصوص، يكي دوگانه ي تغيير رشته هاي بنيادين- غير بنيادين و ديگري تغيير رشته هاي مدرن- سنتي اند. چيستي و چرائي تغيير رشته براي هر كدام از سنخ هاي مذكور، معنائي متفاوت دارند گر چه در عموم آنان، چگونگي اين فرايند سيري مشابه و مقارن دارد.