نظريه نسبيت در حقوق شهروندي و حقوق طبيعي بشر

انسان‌شناسي حقوق طبيعي بشر و روان‌شناسي آن مي‌توانند همسو باشند. چرا كه حقوق انساني به دو بعد ثابت و متغير قابل تقسيم است كه هر دوي اين قسم در تأسيس حقوق بشر و شهروندي شريكند؛ اما آن بخشي از حقوق آدمي كه در جمع هويت يافته و صيقل مي‌خورد در گذر زمان و مكان ثابت نيست و هر جامعه‌اي مبتني بر اولويت‌هاي سعادت جمعي خويش مي‌تواند عناصري را بر ديگري ترجيح دهد كه لزوماً نه تعميم‌پذير است و نه تجربه‌پذير؛ و از جامعه‌اي به ديگري ممكن است متفاوت باشد. يگانه عنصر جاودانه در اين حقوق، حقوق بنيادين بشري است كه اين حقوق هم در شرايط جمعي فقط قابل تحديد و تضييق است. اين بيان، بنيان نظريه نسبيت در حقوق شهروندي در خصوص حقوق طبيعي بشر را تشكيل مي‌دهد.