بررسي نظريِ مفهوم «هنرِ شيعي» با تأكيد بر مطالعه رويكردهاي شيعي در معماري عصر تيموري

سياست تسامح‌گرايانه دولتمردان تيموري، پيوند تشيع با جريان تصوف و تلاش شيعيان به‌ويژه بعد از سقوط خلافت عباسي زمينه‌اي را فراهم ساخت تا مذهب تشيع در عصر تيموريان (771- 913ق) در ابعاد مختلف رشد پيدا كند. اين موضوع ساير مؤلفه‌هاي هويت ايراني و ازجمله هنر و معماري را هم تحت تأثير قرار داد و از اسباب گسترش تدريجي رويكردهاي شيعي در هنر و معماري ايراني از اين زمان گرديد. در اين ارتباط، تعريف و چگونگي شكل‌گيري اين هنر به‌طوركلي و ارتباط معماري با مذهب تشيع در دوره تيموريان به صورت خاص، پرسش اصلي تحقيق حاضر است كه به روش توصيفي تحليلي و با بررسي ميداني و استناد به منابع كتابخانه‌اي به آن پرداخته شده است. يافته‌هاي مبتني بر فرضياتِ تحقيق مؤيدِ رواج مستمر و افزايش كاربرد نمادهاي (بصري و نوشتاري حاوي مضامين و درونمايه‌هاي) شيعي در بناهايي نظيرِ بقاع امامزادگان، حرم امام هشتم(ع)، مساجد جامع، آرامگاه‌ها و ديگر بناها در قرن نهم ق بوده است. به عبارتي ديگر، تعريف هنر (معماري) شيعي در اين زمان عمدتاً شامل مضامينِ مذهبيِ متبلورشده در كالبد هنر(معماري) اسلامي است.