زنان و فضامندي ترس در محيط هاي حمل ونقل همگاني (مورد پژوهي؛ خط چهار بي آر تي تهران)

زمينه و هدف: ترس شهري اثري ژرف بر سبك زندگي، تحرك، رفتار، بهروزي و خود- هويتي انسان و به ويژه زنان دارد كه محدوديتهاي فضايي تحميل شده به واسطۀ آن به محرك بازتوليد محروميتهاي اجتماعي- فضايي تبديل مي شود. بر اين اساس، پژوهش حاضر در پي تحليل فضامندي ترس زنان از بزهكاري و درك الگوهاي فضايي بر خواسته از اين ترس در 5 ايستگاه متمايز بي آرتي خط چهار تهران و محدودۀ بلافصل آن است. روش: روش تحقيق، كمي بوده و روش جمعآوري داده ها به صورت ميداني و اسنادي است. جامعۀ آماري اين پژوهش را كاربران زن خط 4 بي آر تي تهران در گروه سني 18-45 سال تشكيل داده اند كه با توجه به مشخص نبودن حجم جامعۀ آماري، از روش نمونه گيري غيرتصادفي در دسترس استفاده شد و تعداد 120 پرسشنامۀ نيمه ساخت يافته تكميل شد. يافته ها: نتايج نشان ميدهد كه نزديك به 64 درصد زنان به هنگام جابه جايي توسط خط 4 بي آر تي احساس ترس از بزه ديدگي داشته اند و مقايسۀ 5 ايستگاه نمايشگاه، ملاصدرا، نواب، هلال احمر و ميدان بهمن براساس آناليز واريانس يكطرفه نشان مي دهد كه تفاوت معناداري در ميزان امنيت زنان در ايستگاه هاي مختلف وجود دارد. بيشترين ميزان ترس مربوط به ايستگاه ملاصدرا و كمترين آن مربوط به ايستگاه نواب است. زنان مسافر براساس تصويرهاي ذهني پيشگويانۀ خود، راهبردهاي مقابله همچون اجتناب از حضور در فضا و سفر غيرمستقل اتخاذ كرده اند. نتيجه گيري: فضامندي ترس زنان در محيط هاي حمل ونقل منطقۀ 6 شهرداري تهران، جلوۀ فضايي نابرابري هاي جنسيتي و برآيند ويژگي هاي خاص محيط ساخته شده است. شناخت و رسيدگي به نابرابري هاي جنسيتي، ارزيابي نظام مند ريسك امنيت ايستگاه هاي بيآرتي و محدوده بلافصل آن، كنترل اجتماعي غيررسمي فضاها، تدوين و اجراي استانداردهاي مراقبت و نگهداري مستمر و استفاده از ويژگيهاي خاص طراحي به عنوان پيشنهادهاي اين پژوهش مطرح شده است.