تحليل نقش باد و آب‌هاي زيرزميني بر مكان‌گزيني و استقرار ريگزارهاي چاله‌هاي ساختماني (مطالعۀ موردي: ريگ صادق‏آباد بافق)

اقليم خشك و توسعه انواع چاله‏هاي زمين‏ساختي سبب گسترش ريگزارهاي مختلف در ايران مركزي شده است كه در اين زمينه مي‏توان به ريگ صادق‏آباد در شمال غرب بافق اشاره كرد. براي كشف علت استقرار اين پهنه ماسه‏اي، فاكتورهايي از قبيل تكتونيك، مورفولوژي تپه‏هاي ماسه‏اي، توپوگرافي، سطح آب‏هاي زيرزميني، سامانه فشار جوي و رژيم باد با استفاده از داده‏هايي ‏چون نقشه‏هاي زمين‏شناسي و داده‏هاي باد ايستگاه سينوپتيك بافق ارزيابي شد. نتايج پژوهش نشان مي‏دهد كه در طول سال وزش باد از جهات مختلفي برخوردار است؛ به‏طوري‏كه تحت تأثير اين امر مورفولوژي غالب ريگ صادق‏آباد به‏صورت تپه‏هاي ماسه‏اي هرمي ظاهر شده است كه اين نوع مورفولوژي بياباني خود نشانه‏اي از تنوع جهت بادهاي حاكم بر آن منطقه و تمركز ماسه‏هاي روان است. به‏طوركلي، علاوه‏بر نقش رژيم بادي حاكم بر منطقه، بالابودن سطح آب‏هاي زيرزميني تحت تأثير فعاليت گسل‏ها در مجاور ريگ صادق‏آباد بافق نيز در استقرار و تمركز اين توده ماسه‏اي در پلاياي درانجير مؤثر است؛ به‏گونه‏اي‏كه سطح ايستابي آب‏هاي زيرزميني در مجاور ريگ صادق‏آباد از عمق كمتري نسبت به مناطق مجاور برخوردار است.