تعامل و تقابل در روابط خارجي ايران و اتحاديه اروپا

Interaction and confrontation in foreign relations between Iran and the European Union

از ابتداي دهه 1980، ايران در روابط بين­ الملل خود با بحران­ هايي در سطح جهاني روبرو شده است. انقلاب اسلامي از جناح شرقي و جهان كمونيسم طرفداري نمي‌كرد و منافع جهان غرب با انقلاب در منطقه خاورميانه ناسازگار بود. درنتيجه افزايش تنش‌هاي بين‌المللي دولت عراق با حمايت برخي از كشورهاي بيگانه به مرزهاي ايران حمله كرد. قسمت غربي ايران اشغال شد و مناطق نفتي ايران خسارت فراوان ديد و بسياري از شهرهاي ايران ويران گشت. حاميان منطقه‌اي و بين‌المللي عراق وارد يك جنگ طولاني شدند. اين جنگ به‌ناچار سياست خارجي ايران را تحت تأثير قرارداد. تحولات دهه 1980 و 1990 و فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، چشم‌اندازهاي جديدي را در زمينه روابط بين‌الملل فراهم كرد. ايران شرايط جهاني را براي خدمت به منافع ملي خودارزيابي مي‌كرد. دولت‌هاي رفسنجاني و خاتمي با تكيه‌بر سياست‌هاي تعاملي با جهان، درصدد جذب سرمايه‌گذاري خارجي و تسهيل توسعه كشور بودند و در اين راستا اتحاديه اروپا مي‌توانست شريك مهمي باشد. اما در دولت‌هاي بعدي، تنش‌هاي ايران با جامعه بين‌المللي بار ديگر افزايش‌يافته و روابط با اتحاديه اروپا و ايران با مشكلات جدي مواجه شد. ديپلماسي ايران كجا منافع ملي خود را دنبال مي‌كرد و تا چه اندازه مي‌توانست موفقيت كسب كند؟ پژوهش حاضر باهدف بررسي رابطه اتحاديه اروپا و جمهوري اسلامي ايران از طريق روش تحليلي - تفسيري با متد پژوهش ­هاي تاريخي و مبتني بر اسناد و اخبار منتشرشده انجام پذيرفته است.