جايگاه اشكانيان ارمنستان در روابط بين ايران و روم (قرن دوم ميلادي)

حكومت اشكانيان ارمنستان پس از توافق شاهنشاهي اشكاني و امپراتوري روم به سال 63 ميلادي، در سرزمين ارمنستان شكل گرفت. هدف از اين توافق كه پس از رقابت هاي طولاني ايران و روم بر سر سلطه و نفوذ در ارمنستان با رضايت هر دو طرف درگير حاصل شد، خاتمه دادن به جنگ و درگيري بود. اما حاصل اين توافق يعني حكومت اشكانيان ارمنستان، مسئله اصلي رقابت هاي ايران و روم در قرن دوم ميلادي شد. تلاش امپراتوري روم براي ناديده گرفتن پيمان رانديا و محدودكردن نفوذ شاهنشاهي اشكاني در ارمنستان، با نپذيرفتن شاهزادگان اشكاني حاكم بر ارمنستان و اصرار شاهنشاهي اشكاني براي به تخت نشاندن شاهزاده اي از خاندان خود بر ارمنستان، به جنگ و درگيري بين دو قدرت شرق و غرب در سراسر قرن دوم ميلادي منجر شد.پژوهش حاضر، ناظر بر اين است كه تهاجم امپراتوران روم به قلمرو شاهنشاهي اشكاني در سراسر قرن دوم ميلادي، به دنبال پذيرش و يا عدم پذيرش شاهزاده اي از خاندان اشكاني در ارمنستان از جانب ايران و روم صورت گرفت و اشكانيان ارمنستان در جنگ هاي بين دو كشور، ابتدا به عنوان متحد شاهنشاهي اشكاني و دوشادوش او بر ضد امپراتوري روم مي جنگيدند، اما با آشكارشدن ضعف شاهنشاهي اشكاني در اواخر قرن دوم و در جريان جنگ سوم ايران با امپراتوري روم در اين قرن، به عنوان متحد روم در جهت استقلال خود از شاهنشاهي اشكاني اقدام كردند.