تعارض كار و مادري: تجربۀ گذار به مادري زنان شاغل در شهر تهران

مادرشدن هميشه يكي از نقش‌‌هاي اصلي و كليدي زنان در جامعۀ ايران بوده است؛ اما در چند دهۀ اخير با توجه به تغييرات نگرشي و افزايش گزينه‌‌هاي پيشرفت زنان ازجمله تحصيل و اشتغال، مادرشدن ديگر نقش اصلي و اجباري زنان شناخته نمي‌‌شود و آنان مي‌‌توانند موقعيت‌‌هاي جايگزين را انتخاب كنند. هدف از اين مقاله واكاوي معنا و ارزش مادري و تعارض كار و مادري بين زنان شاغل تحصيلكردۀ دانشگاهي است. پژوهش كيفي و داده‌‌ها ازطريق مصاحبۀ عميق با 30 مادر20 تا 40 سالۀ شاغل با تحصيلات دانشگاهي ساكن در شهر تهران گردآوري و به شيوۀ تحليل محتواي متعارف تحليل شده است. نتايج مطالعه در پنج مقولۀ اصلي شامل حس منحصربه‌فرد مادري، مادري شيوۀ پذيرش اجتماعي و رهايي از ننگ نازايي، تغيير معنا و ارزش مادري، تصوير متناقض زن شاغل به‌‌‌منزلۀ مادر ايده‌آل و تعارض كار و مادري ارائه و دربارۀ آنها بحث شده است. در نتيجه‌‌گيري از مقاله مي‌‌توان گفت معنا و مفهوم مادري در جامعۀ ايران با توجه به موقعيت‌‌هاي جديد اجتماعي زنان بازتعريف شده است. در اين فرايند زنان شاغل به‌دليل وجودنداشتن و اجرانشدن برنامه‌‌هاي دوستدار خانواده با هزينه‌‌هاي فرزندآوري و تضادهاي نقشي شغلي و مادري روبه‌رويند.