تطبيق شخصيّت‌ هاي حماسي شاهنامه با چهره هاي تاريخي در كتاب نامۀ باستان ميرزا آقاخان كرماني

هميشه سخن بر سر اين بوده است كه شاهنامه اثري تاريخي است يا اثري داستاني؟ مورخان از همان ابتدا مبناي شاهنامه را تاريخ قرار داده اند و سعي كرده اند كه شخصيّت‌ هاي حماسي را با شخصيّت‌ هاي سامي و عبري تطبيق دهند. با كشف مظاهر جديد تمدن امروزي از يافته هاي باستان شناسي و رواج صنعت چاپ و ترجمه، تطبيق چهره هاي حماسي با چهره هاي تاريخي ايران هم مدّ نظر برخي پژوهشگران قرار گرفت. در مقابل افرادي شخصيّت‌ هاي حماسي را قهرمانان داستاني مي دانستند و شخصيّت‌ هاي تاريخي را جدا فرض مي كردند. ميرزا آقاخان كرماني، با پررنگ شدن بحث مليّت، به سرودن اثر تاريخي بر وزن و قالب شاهنامۀ فردوسي پرداخت و سعي كرد كه شخصيّت‌ هاي تاريخي مثل كورش، كمبوجيه، داريوش و ... را با قهرمان هاي حماسي مثل كيخسرو، كي كاووس، اسفنديار و ... تطبيق دهد. در اين پژوهش با مراجعه به نامۀ باستان، تطبيق ها را ذكر و دليل انجام اين تطبيق ها را از نگاه شاعر بررسي كرده ايم. حاصل اينكه شاعر در پي شباهت هاي داستاني، نزديكي نام هاي تاريخي و شخصيّت‌ هاي حماسي و آميختگي انديشه هاي دساتيري، در پي تطبيق اين شخصيّت‌ ها برآمده است؛ به گونه اي كه آقاخان معتقد بوده كه فردوسي نام طوايف، جنگ ها و شاهزادگان را با شخصيت هاي حماسي آميخته است.; هميشه سخن بر سر اين بوده است كه شاهنامه اثري تاريخي است يا اثري داستاني؟ مورخان از همان ابتدا مبناي شاهنامه را تاريخ قرار داده اند و سعي كرده اند كه شخصيّت‌ هاي حماسي را با شخصيّت‌ هاي سامي و عبري تطبيق دهند. با كشف مظاهر جديد تمدن امروزي از يافته هاي باستان شناسي و رواج صنعت چاپ و ترجمه، تطبيق چهره هاي حماسي با چهره هاي تاريخي ايران هم مدّ نظر برخي پژوهشگران قرار گرفت. در مقابل افرادي شخصيّت‌ هاي حماسي را قهرمانان داستاني مي دانستند و شخصيّت‌ هاي تاريخي را جدا فرض مي كردند. ميرزا آقاخان كرماني، با پررنگ شدن بحث مليّت، به سرودن اثر تاريخي بر وزن و قالب شاهنامۀ فردوسي پرداخت و سعي كرد كه شخصيّت‌ هاي تاريخي مثل كورش، كمبوجيه، داريوش و ... را با قهرمان هاي حماسي مثل كيخسرو، كي كاووس، اسفنديار و ... تطبيق دهد. در اين پژوهش با مراجعه به نامۀ باستان، تطبيق ها را ذكر و دليل انجام اين تطبيق ها را از نگاه شاعر بررسي كرده ايم. حاصل اينكه شاعر در پي شباهت هاي داستاني، نزديكي نام هاي تاريخي و شخصيّت‌ هاي حماسي و آميختگي انديشه هاي دساتيري، در پي تطبيق اين شخصيّت‌ ها برآمده است؛ به گونه اي كه آقاخان معتقد بوده كه فردوسي نام طوايف، جنگ ها و شاهزادگان را با شخصيت هاي حماسي آميخته است.