خنثي شدگي مشخصه حنجره اي زيربنايي در همخوان هاي گرفته زبان فارسي از منظر واج شناسي حنجره اي

هدف مطالعه حاضر تعيين مشخصه حنجره اي زيربنايي همخوان‌هاي گرفته زبان فارسي در جايگاه پاياني و تعيين خنثيشدگي آن بر مبناي مفاهيم واج شناسي حنجره اي و با اتكا بر شواهد صوت شناختي است. بدين منظور چهار گويشور مؤنث زبان فارسي واژه‌هاي مورد نظر را در سه جمله حامل توليد كرده‌اند. بنابراين تأثير سه بافت بر خنثي‌شدگي همخوان‌هاي پاياني بررسي شده است: پايان واژه و قبل از سكوت، پايان واژه و قبل از واكه، پايان واژه و قبل از همخوان گرفته. با استفاده از نرم‌افزار پرات نسخه 5315 هفت متغير آوايي استخراج شده‌اند و توسط آزمون آماري آناليز واريانس يك طرفه تأثير آنها بر خنثي‌شدگي بحث شده است. متغيرهاي مورد بررسي شامل طول واكه، طول همخوان، طول نوار واكداري، ميزان واكداري، زمان آغاز واكداري، طول رهش و شدت رهش مي‌شود. پس از ارائه تحليل آماري مشخصه حنجره اي زيربنايي بر اساس مفاهيم واج‌شناسي حنجره‌اي مشخص شده است. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه بُعد مسئول در تقابل همخوان‌هاي گرفته‌ي زبان فارسي بُعد پهناي چاكناي (GW) است و اين بُعد در جايگاه پاياني خنثي نمي‌شود. بعلاوه واج‌هاي بي‌نشان زبان فارسي تنها در بافت مناسب واكداري بافتي دريافت مي‌كنند؛ بنابراين زبان فارسي از زمره زبان‌هاي دمشي است كه بُعد GW را در تمايز واج‌هاي گرفته به كار مي‌برد.