اعتبار استصحاب استقبالي در استنباط احكام شرعي

استصحاب يكي از ادلّه پركاربرد در استنباط احكام شرعي است كه يكي از اقسام چهارگانه آن بر اساس زمان متيقن و مشكوك، استصحاب استقبالي مي­باشد. استصحاب استقبالي به اين معناست كه اگر زمان يقين، شك و متيقّن، هر سه در نزد مكلف، فعلي باشد؛ امّا زمان مشكوك در آينده فرض شود، از ادامه آن تا آينده، ابقا شود. اين استصحاب همانند استصحاب حالي متداول، داراي كاربردهايي مهم در فقه و استنباط احكام آن است. ادلّه­اي نيز براي اثبات اعتبار آن وجود دارد، امّا متأسفانه مورد غفلت بيشتر علماي دانش اصول واقع شده و بحثي جدّي پيرامون اين نوع استصحاب در كتب اصولي صورت نگرفته است. بهره‌گيري از اطلاق روايات استصحاب و تطبيق اركان استصحاب بر استصحاب استقبالي، اعتبار استصحاب استقبالي را ثابت مي‌كند و به اشكالات مطرح پاسخ مي‌دهد. همچنين مروري بر كاربردهاي آن در فقه ـ همانند جواز بدار، عدم بازگشت ديه، لزوم معامله سلف، عدالت امين، تغيير فتوا و ... اهميّت آن را در اثبات مسائل فقهي نشان مي‌دهد.