تحليل توزيع فضايي كاربري‌هاي خدمات عمومي شهري در نواحي شهر بوشهر

اهداف: يكي از اصول توسعۀ پايدار شهري، دستيابي عادلانۀ عموم شهروندان به خدمات شهري موردنياز است و اصولاً اين مهم زماني محقّق مي‌شود كه اراضي و منابع مختلف شهري، به‌طور برابر ميان واحدهاي فضايي و اجتماعي شهر تخصيص يابد؛ موضوعي كه تاكنون در اغلب شهرهاي ما عينيت بيروني نداشته و ازاين رو توزيع نامتناسب خدمات و تسهيلات عمومي در سطح محلاّت و نواحي شهرها يكي از نمادهاي بارز ناپايداري شهري قلمداد مي‌شود. هدف كلّي اين پژوهش، بررسي و تحليل وضع موجود توزيع فضايي كاربري‌هاي اساسي خدمات شهري نواحي شش گانۀ شهر بوشهر براساس جمعيت، مساحت و سرانۀ كاربري‌هاي مذكور با استفاده از مدل‌ها و روش‌هاي مناسب مي‌باشد. روش: تحقيق حاضر از نوع توصيفي ـ تحليلي است كه از خدمات عمومي 6 ناحيۀ شهر بوشهر صورت پذيرفته است. داده‌ها و اطلاعات موردنياز از منابع كتابخانه‌اي به‌ويژه از طرح جامع و تفصيلي شهر بوشهر جمع‌آوري شده است. جهت بررسي، تحليل و مقايسۀ توزيع كاربري‌هاي خدماتي موردنظر، سه مدل امتياز استانداردشده، ضريب مكاني و ويكور به تفكيك و سپس به صورت تركيبي براي رتبه‌بندي آنها در سطح نواحي به‌كار گرفته شده است. يافته‌ها/نتايج: نتايج نهايي پژوهش نشان مي‌دهد كه براساس تمامي روش‌ها، خدمات عمومي به‌طور عادلانه در بين نواحي شهر بوشهر توزيع نشده است و در بين 6 ناحيه، ناحيۀ 2 با كمترين جمعيت ساكن نسبت به ساير نواحي، از بيشترين خدمات شهري برخوردار مي‌باشد. ازجمله مهم ترين دلايل تمركز خدمات در ناحيۀ 2 را مي‏توان منطبق‌بودن بخشي از اين ناحيه با بخش مركزي تجاري شهر دانست. نتيجه‌گيري: از نتايج ناموزوني در توزيع خدمات در 6 ناحيۀ بوشهر، انجام سفرهاي درون شهري گاهي شديد به سوي نواحي برخوردار مي‌باشد. ازاين رو لازم است در مديريت و برنامه‌ريزي شهري به مقولۀ عدالت فضايي در توزيع خدمات اساسي شهري، به مؤلّفۀ مهم جمعيت و نيازهاي آن توجّه ويژه به‌عمل آيد.