پهنه‌بندي آمايشي جهت توسعۀ سكونتگاه‏هاي جديد براساس مدل فازي (مطالعۀ موردي: شمال شرق استان يزد)

اهداف: در مفهومي گسترده، آمايش زمينه را براي كاربري اراضي و توسعه درخلال مجموعه اي از كنترل هاي قانوني مهيا مي كند. ژئومورفولوژي بر مكان‌گزيني، مورفولوژي و ساخت‌وسازهاي مسكوني و جهات توسعه فيزيكي سكونتگاه ها، اثر مي‌گذارد؛ بنابراين، هدف از اين پژوهش، شناخت قابليت ها و محدوديت هاي ژئومورفولوژيك منطقه براي ايجاد و توسعه سكونتگاه هاي انساني در شمال شرق يزد است. ; روش: در اين پژوهش، براي شناسايي مناطق مستعد توسعه و ايجاد سكونتگاه ها براساس واحدهاي ژئومورفولوژيك، از پارامتر هاي شيب، جهت شيب، ارتفاع، زمين‏شناسي، خاك، كاربري اراضي، فاصله از گسل، فاصله از رودخانه، فاصله از جاده، فاصله از سكونتگاه و ژئومورفولوژي به‌عنوان عوامل مؤثر در آمايش استفاده شد. درنهايت، پس از استانداردسازي، تلفيق و پهنه بندي براساس مدل فازي و آمايش ژئومورفولوژيك، نقشه پهنه بندي آمايشي براي توسعه سكونتگاه ها به‌دست آمد.; يافته ها/ نتايج: نتايج نشان داد كه حدود 74 درصد از مساحت منطقه موردمطالعه در طبقات بسيار نامناسب و نامناسب، حدود 85/8 درصد داراي شرايط متوسط و حدود 17 درصد در طبقات بسيار مناسب و مناسب قرارگرفته‌اند. بخش عمده‌اي از ناحيه توسط دشت‌هاي نسبتاً صاف و هموار با واحداهاي ژئومورفولوژيك بياباني و اقليم فراخشك فراگرفته شده است. ; نتيجه گيري: دشت‌هاي معروف به دشت كوير و دشت طبس، با توجه به نتايج حاصل از نقشه پهنه بندي مناطق مستعد توسعه مسكوني، نقشه واحدهاي ژئومورفولوژيك و نيز انطباق آن ها با نقاط مسكوني موجود، شرايط لازم را براي توسعه و ساخت سكونتگاه هاي جديد ندارند. درواقع، اين مناطق به‌دليل شرايط سخت زيستي، خاك و ليتولوژي نامناسب، خشكي زياد، تپه هاي ماسه اي، اراضي رسي نمكي و غيره شرايط مناسبي براي توسعه مسكوني ندارند.