بررسي ارزش اخلاقي عدالت از نظر هيوم

در اين مقاله برآنيم به كوشش هيوم براي پاسخ به مساله‌اي بپردازيم كه در كتاب رساله در باب طبيعت انسان شاهد آنيم؛ هيوم در اين كتاب از سويي، با انتقاد شديد از نظريات مدافع «خودمدارانگاري» در اخلاق، بر آن است كه «ديگردوستي» شرط تحقق اخلاق است و وجود اخلاق را امكان‌پذير مي‌سازد، و از ديگر سو، اظهار مي‌دارد كه پاره‌اي فضائل‌ اخلاقي (فضائل صناعي) هم‌چون عدالت، از همان آغاز پيدايش‌شان از سر خوددوستي و به انگيزه‌ي حفظ مالكيت شخصي پديد آمده‌ و فقط به‌مرور زمان است كه نام فضيلت به‌خود گرفته‌اند. در مقاله پيش‌رو مي‌خواهيم نشان دهيم كه هيوم چگونه در رساله در باب طبيعت انسان و هم در كتاب اخلاقي ديگرش، يعني كاوش در مباني اخلاق، با دو روايت متفاوت، مي‌كوشد نشان دهد كه اين دو رأي با يك‌ديگر قابل‌جمع‌اند. در نهايت، بيان خواهيم نمود كه كدام‌يك از اين دو روايت منسجم‌تر و با اصول و مباني اخلاق وي سازگارتر است.