مقايسه خصوصيات مورفولوژيكي و فيتوشيميايي هفت جمعيت گياه دارويي پاي خر (Tussilago farfara L.) كشت شده در شرايط آب و هوايي تهران

گياه دارويي پاي خر با نام علمي Tussilago farfara L.، چندساله و از تيره كاسني (Asteraceae) مي‏باشد. پاي خر مصارف دارويي دارد و از زمان‏هاي بسيار دور براي درمان سرفه، مشكلات ريوي و خلط استفاده مي‏شود. در اين تحقيق براي كشت پاي خر، از ريزوم‏ اين گياه استفاده شد و آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار انجام گرفت كه تيمارها عبارت از هفت جمعيت از شهرهاي فيروزكوه، نور، ديلمان، كليبر، نمين، دماوند و پل زنگوله گياه پاي‏خر كشت شده در تهران بودند. صفات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي مانند سطح برگ، تعداد گل در بوته، قطر گل، طول ساقه گل‏دهنده، ارتفاع گل، وزن خشك گل، طول ريشه و ميزان فتوسنتز اندازه‏گيري شد. برگ و گل گياهان كشت شده براي بررسي فيتوشيميايي مانند فنول و فلاونوييد كل آماده گرديد. نتايج مربوط به گياهان كشت شده نشان داد كه اختلاف معني‏داري در سطح احتمال يك درصد بين جمعيت‏ها وجود داشته و جمعيت پل زنگوله از لحاظ برخي خصوصيات مورفولوژيكي مانند تعداد گل در بوته با ميانگين 15، بيشترين قطر و ارتفاع گل به ترتيب با ميانگين 12 و 16 ميلي‏متر، وزن خشك گل با ميانگين 5.2 گرم و همچنين بالاترين ميزان فتوسنتز، به عنوان جمعيت برتر در بين گياهان كشت شده مشخص گرديد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه بين فنول و فلاونوييد كل جمعيت‏هاي مورد بررسي اختلاف معني‏داري در سطح احتمال يك درصد وجود داشته و جمعيت نور با ميانگين 242 ميلي‏گرم گاليك اسيد بر گرم عصاره خشك بيشترين مقدار فنول كل را داشت و عصاره برگ جمعيت نور با IC50 برابر با 271، بيشترين فعاليت آنتي‏اكسيداني را نشان داد.;