ارزيابي قدرت منطقه‌اي ايران معاصر: مقايسه پهلوي دوم و جمهوري اسلامي

نمايش قدرت ايران در عمان و سوريه در قالب عمليات نظامي برون مرزي در دوران معاصر موجب مطرح شدن ايران به عنوان يك قدرت منطقه اي شده است. اين نمايش قدرت مرهون موقعيت و ويژگي‌هاي منحصربفرد داخلي در كنار تاثير پذيري از رخدادهاي منطقه‌اي و بين‌المللي بوده است. اين مقاله با مفروض گرفتن قدرت منطقه اي ايران در نيم قرن اخير و با بهره‌گيري از روش تحليلي-توصيفي در پي پاسخ به اين پرسش است كه نقش مولفه‌هاي قدرت ملي در افزايش قدرت و نفوذ منطقه‌اي ايران معاصر چه بوده است؟ يافته‌هاي پژوهش نشان مي دهد چهار متغير موقعيت جغرافيايي(ژئوپليتيكي-ژئواكونوميكي)، مولفه‌هاي اقتصادي(درآمدهاي نفتي، توليد ناخالص داخلي، سرانه توليد ناخالص داخلي، صادرات و واردات)، مولفه قدرت نظامي(استراتژي،هزينه ها و تجهيزات نظامي) و مولفه هويتي تاثير مهمي در ارتقا قدرت منطقه‌اي ايران داشته است. همچنين ضريب نفوذ منطقه‌اي جمهوري اسلامي ايران به واسطه افزايش درآمدهاي نفتي، بهره‌گيري از مزيت ژئوپليتيك-ژئواكونوميك، توانمندي نظامي، اتخاذ هويت جهانشمول و حوزه نفوذ گسترده‌تر افزايش يافته است.