بررسي انواع استعاره در غزليات حافظ شيرازي بر مبناي زبانشناسي شناختي

در زبان‌شناسي شناختي كه از مكتب هاي نوين زبانشناسي است، استعاره پديده اي زباني به طور عام و زبان ادبي به طور خاص نيست، بلكه پديده‌اي شناختي و ذهني است و آنچه در زبان ظاهر مي‌شود، صرفاً نمودي از اين پديده ذهني است و در واقع، استعاره‌هاي ادبي و زيبايي‌شناختي فقط زيرمجموعه‌اي از استعاره‌اند. در اين پژوهش كه به روش تحليلي و توصيفي انجام گرفته است، سعي بر آن بوده است كه با استفاده از رويكرد زبان‌شناسي شناختي به بررسي انواع استعاره در غزليات حافظ شيرازي پرداخته شود. بدين منظور پس از مطالعه غزليات، موارد استعاره‌هاي هستي‌ شناسانه، ساختي و جهتي مشخص شدند و از نظر كمي و كيفي مورد مطالعه قرار گرفتند. نتايج پژوهش نشان داد كه شاعر به ترتيب از اين استعاره‌ها با بسامد فراواني 77/85%، 15/24% و 6/91% استفاده كرده است. مطالعات بيشتر نشان داد كه وي از اسم نگاشت‌هاي عاشقانه، عارفانه، رندانه، مدحي و فلسفي در بيان استعاره‌هاي هستي شناسانه و از جهت‌هاي راست، درون، بيرون، كنج، بلند، پيش، فراز، زير، اوج، بن، سر و دور براي بيان مفاهيم استعاره‌هاي جهتي استفاده كرده است.